ඛේදයකින් හමාර වූ කින්නියාවේ කතාව....

                 

                   මේ වන විට නම් කින්නියාව නොදන්නා අයෙක් නොමැති තරම්. ඒ වෙනම රටක නොව ශ්‍රී ලංකාවේ ම ත්‍රීකුණාමලයේ කින්නියා ප්‍රදේශයේ පාලම්පාරුවක් පෙරළීමෙන් කිහිපදෙනක් මාරයාට බිලි වීමත් සමගයි. මේ අතර පාසල් නිළ ඇදුමින් සැරසුණු මල් කැකුළු  කිහිපයක් ද ජල රකුසාගේ පහරට හසුවී සදහටම නිහඩ වුණා. වසරකට පසු ඔවුන් පොත් බෑගය එල්ලා ගෙන ලහි ලහියේ පාරුවට ගොඩවන්නට ඇත්තේ කෙතරම් සතුටින්ද?

                 ඒත් අවාසනාවන්ත ලෙස හදිසියේම පාරුව පෙරළිණි. ජීවිතය ගලවා ගන්නට කුඩා ශරීරයට දැරිය නොහැකි තරමේ බෑගයක් පැළද ඔවුන් වතුර මත කෙතරම් යුද වදින්නට ඇත්ද? ලාංකිකයා යනු ඉක්මනින් මුල අමතක වන ජාතියක් බව පිළිගැනීම ප්‍රසිද්ධ රහසකි . එවන් පසුබිමක තිබියදී ගිලීගිය ජීවිත මෙන්ම බේරාගත් ජීවිත ද මාධ්‍යයට හා  රජයට මෙන්ම  සමස්ත ලාංකිකයන්ට ම සති කිහිපයකින් අමතකව යාවි.

                   

                           කින්නියා ප්‍රදේශවාසීන්ගේ කඳුළු කතාව සිත් තුළ ඉතිරිව පවතිද්දී සියල්ල පෙර මෙන් නැවත ගලා යාම සිදුවේවි . පාලම්, මංමාවත්, අහස උසට ගොඩනැගිලි තව තවත් ඉදි වේවි. එහෙත් හෙට ලෝකය ජයගන්න අකුරු කරන්නට ගිය මල් කැකුළු යළිත් කිසිදා කින්නියාවට නොඒවි. මෙවැනි පාලම් තවත් අබලන් තත්වයේම පවතින්නට නොදීම සෑම රජයක ම වගකීමක් වේ. එමෙන් ම දරුවන් බොහෝමයක් දෙමාපියන් ඇතුළු  සමීපතමයන් සිටියදී අනතුරට ලක්වීමේ ප්‍රවණතාවයක් පවතිද්දී දරුවන් පිළිබඳ දෙමාපියන් තව තවත් සැලකිලිමත්ව සොයා බැලීම ද වැදගත් වේ.

                        සිදුවීමක් සිදු වූ පසුව ඒ ගැන කතා කිරීම පලක් නොවූවත් නැවත කිසිම මල් කැකුලකට හරිහමන් පාලමක් නොමැතිකමින් ජීවිතය අහිමි නොවේවායි පතමි.

           නයෝමි ශෂිකලා 

           කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය 

           ශ්‍රීපාලි මණ්ඩපය . 

සංහතික මාධ්‍යයේ ආරම්භය සහ විකාශනය

 

   සංහතික මාධ්‍යයේ ආරම්භය සහ විකාශනය................

සන්නිවේදනය හා මාධ්‍ය අධ්‍යයනය හදාරන්නන් අනිවාර්යයෙන් ම දැන සිටිය යුතු සංහතික මාධ්‍ය කියන්නේ මොකක්ද?18 වන සියවසට පෙර සිටි මානව සමාජය ජන සමාජයක් ( folk society ) වූ අතර සංහතික සමාජයක් ( mass society ) නොවීය. නූතන යුගයේ ආරම්භයත් සමඟ Massnes සංහතිකත්වය යන සංකල්පයේ යුරෝපය තුළ ආරම්භ වන්නට පටන් ගනී.

                 මුල්ම සංහතික මාධ්‍ය වන පුවත්පත බිහිවන්නට ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු වූයේ චීනයේ සායිලූන් (Tsae Lun) නැමැති අන්තඃපුර සේවකයා විසින් කඩදාසි සොයා ගැනීමයි. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 105දී මුල්වරට ඉවත ලන සේද ,කඩමාලු, ශාක පත්‍ර ,පන් වර්ග භාවිතයෙන් කඩදාසි නිපදවා තිබේ. කඩදාසිය සොයා ගැනීම මෙන්ම මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ ආරම්භයද සිදුවන්නේ චීන ජාතිකයන් අතිනි. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1038 දී ෂී ශෙන්ග් විසින් මාරු මාරු කළ හැකි පරිදි මැටියෙන් අච්චු අකුරු නිපදවීමට සමත් වී ඇත. පසුව මේ අකුරු දැවයෙන් නිර්මාණය කරයි. ලෝකයේ පැරණිම මුද්‍රණ ග්‍රන්ථය ලෙස සැළකෙන්නේ වජ සූත්‍රයයි. 

              17 වන ශත වර්ෂයේ දී ජර්මනියේ දී මුද්‍රිත පුවත්පතක් ලෙස Avvizo Relation, Order zeitung හැඳින්වේ. එසේම එංගලන්තයේ Weekly  News හා ප්‍රංශයේ La Gasette පුවත්පත ක්‍රමානුකූලව ප්‍රංශ රාජ්‍ය උවමනාවන් නියෝජනය කරන දේශපාලනික තොරතුරු ද ව්‍යාප්ත කරන්නට පටන් ගනී. අද වන විට පුවත්පත මිලදී ගැනීමෙන් තොරව Online හරහා පාඨකයනට කියවීමට අවස්ථාව උදාවී ඇත. ඒ සඳහා ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන සතුව විවිධාකාර apps තිබෙනු දැකිය හැක.

              19 වන සියවසේදී පමණ ගුවන්විදුලි මාධ්‍ය හැඳින්වීම සඳහා භාවිතා කරන ලද්දේ Wireless යන්නයි. කම්බි දිගේ සන්දේශයත් එක් ස්ථානයක සිට තවත් ස්ථානයකට යැවීමට සමත් මාධ්‍යයක් එනම් මෝස් සංඥා ක්‍රමය සොයා ගන්නා ලදී. එහෙත් පසු කාලයේ දී රැහැන් රහිතව ගුවන්විදුලි තරංග භාවිතා කරමින් සන්දේශ යැවීම පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන්නට විය. හියුජන්ස් නැමැත්තා එක්තරා න්‍යායක් අනුව ආලෝක තරංග මාලාවක් අවකාශයට යොමු කිරීමෙන් පසුව එක් තැනක සිරි පණිවිඩය තවත් ස්ථානයකට යැවීමට හැකි බව පෙන්වා දෙන ලදී. ගුග්ලිමෝ මාර්කෝනි නැමැත්තෙකු තම පියාට අයත් වතුයායේ දී කළ අත්හදා බැලීම සාර්ථක වූයෙන් dot and dash හෙවත් තිත් සහ ඉරි ටෙලිග්‍රාෆ් ක්‍රමය ඉතාලි රජයට හඳුන්වා දීම ද ඔහු සමත් විය. 

                1897 දී පමණ මාර්කෝනි විසින් wireless signaling company පිහිටුවා ගන්නා ලදී. මෙකල ගුවන් විදුලිය ශ්‍රාවකයන්ට ශ්‍රවණය කළ හැකි වූයේ AM තරංග Amptitube  modulation මූලික කර ගනිමිනි. එඩ්වින් එච්. ආම්ස්ට්‍රෝන් මහතා සිදුකරන ලද අත්හදා බැලීමෙන් අනතුරුව FM හෙවත් Frequncy modulation තරංග හඳුන්වා දෙන ලදී. මෙතැන් සිට ගුවන් විදුලි සම්ප්‍රේෂණ කටයුතු වල හා ග්‍රහණයේ පැහැදිලි වෙනසක් සිදු වන්නට විය. වර්තමානයේ දී ගුවන් විදුලිය වෙනම උපාංගයක් ලෙස නොව ජංගම දුරකථනයේ අංගයක් බවට පත්ව ඇත. එසේම online online හරහා ද ශ්‍රවණය කිරීමට හැකියාව තිබේ. 

               19 වන සියවස අවසානය වන විට රූපවාහිනියෙ දැන්වීමට ලොව භාවිතා වූයේ Telectroscope සහ Electrical Telescope යන්නයි. 1900 වසරේදී  රුසියානු ජාතික භෞතික විද්‍යාඥයෙකු පැරිසියේ දී පැවති දේශනයකදී  ප්‍රංශ බසින් television යන නාමය භාවිතා කරන ලදී. Television යන්න tele (දුර) Vision (දැක්ම)යන ග්‍රීක වචන දෙක එක් කර සකස් කරගත් බව කර ගත් බව සඳහන් වේ. වර්තමානයේ දී ලොව පුරා ක්‍රියාත්මක වන දුරකථන සංඛ්‍යාවට වඩා වැඩි රූපවාහිනි යන්ත්‍ර සංඛ්‍යාවක් භාවිතා කරන බව සමීක්ෂණයෙන් සනාථ වී තිබේ. 1925 වසරේදී ස්කොට්ලන්ත ජාතික විදුලි ඉංජිනේරු ජෝන් ලොගී බෙයාඩ් ලන්ඩනයේ සන්නිවේදන උපකරණ කිහිපයක් තනා ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී. කෙසේ වෙතත් අද වන විට රූපවාහිනිය ද Smart Tv බවට පත්ව ඇත.

පී. ඒ නයෝමි ශෂිකලා 

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය 

ශ්‍රීපාලි මණ්ඩපය 

නව මාධ්‍ය යනු,

                                            නව මාධ්‍ය යනු,

                   මිනිසා ජෛව විදයාත්මකව වෙනස් වීමත් සමග ස්වකීය වෙනස් වන අවශ්‍යතාවන්ට ගැලපෙන ආකාරයට සංහතික මාධ්‍ය ඇති විය. ආචාර්‍ය ටියුඩර් වීරසිංහයන් පවසන්නේ, පුවත්පත්, සගරා, වාර ප්‍රකාශන, ගුවන්විදුලි, රූපවාහිනී, සිනමාව සංහතික මාධ්‍ය ලෙස හැඳින්විය හැකි බවයි.  20වන සියවසේ තාක්ෂණික විප්ලවයන් ගේ දෝලනයන්ට සංහතික මාධ්‍ය ලක් වූ බැවින් නව මාධ්‍ය බිහි විය. නව මාධ්‍ය යනු ලෝකය පුරා පැතිරුණු ඕනෑම අයෙකුට පිවිසිය හැකි  එකිනෙකා හා සම්බන්ධ වූ පරිගණක ජාලයන්ගෙන් සැදුම්ලත් ජාලයකි.              

            මාර්ෂල් මැක්ලූහන් පෙන්වා දී ඇති ආකාරයටගෝලීයකරණය කරා සන්නිවේදනය මෙහෙයවීමේ ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරන්නට නව මාධ්‍යට  හැකි වෙයි.

"නව මාධ්‍ය යනු පරිගණක තාක්ෂණය පිළිබඳ නවෝත්පාදන හේතුවෙන් විවිධාකාර විද්‍යුත් සන්නිවේදන ක්‍රම භාවිතා කළ හැකි නව මාදිලියක් බව"  Techopedia දක්වයි. 

Encylopedio සඳහන් කරන්නේ , "අන්තර්ජාලය වැනි බීටල් තාක්ෂණය භාවිතා කරමින් සන්නිවේදනය කිරීමේ මාධ්‍ය නව මාධ්‍ය වන බවයි." 

           වර්තමානයේ කාලය හා අවකාශය අතික්‍රමණය කර ඇති නව මාධ්‍ය සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකාවේ මිඩ්ගන් විශ්ව විද්‍යාලයේ මාධය තාක්ෂණ විද්‍යාඥයකු වන මහාචාර්යRussellපවසන්නේ, "භාවිතාකරන්නන්ගේ අවශ්‍යතා අනුව, අවශ්‍ය ස්ථානයක, අවශ්‍ය මොහොතක,අවශ්‍ය තොරතුරු සොයාගත් ප්‍රකාශයට නිර්මාණශීලී මාධ්‍ය අවකාශයක් සහිතව සමාජීය සම්බන්ධතා ජාලයක් හා සහ සම්බන්ධිතව සන්නිවේදනය කරන මාධ්‍ය නව මාධ්‍ය වේ" යනුවෙනි. 

          නව මාධයයේ ලක්ෂණ කිහිපයකි.

• ජාලගතකරණය  - Networkers
• අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වය - Interactive
• උපරි ලේඛනීයත්වය - Hypertextuality
• ස්වයං ක්‍රියාකාරීත්වය - Automation
• දත්ත සංගෘහිතබව - Databasedness

  නව මාධ්‍ය සම්බන්ධයෙන්, 

1. Marshall  Mcluhan 
2. Friedrich Kittler 
3. Bernard Stiegler 
4. Manuel Castells

යන විද්‍යාඥයින් නව මාධ්‍ය බිහිවීම, විකාශනය, අන්තර්ගතය හා එහි බලපෑම සම්බන්ධයෙන් අධ්‍යයනය කරන්නට විය. කෙසේවෙතත් මාධ්‍ය නව  වන්නේ කෙසේද යන්න මුලින්ම විවරණය කළේ කැනේඩියානු සන්නිවේදන ශාස්ත්‍රඥයා වන මාර්ෂල් මැක්ලුහන් විසිනි. ඔහු තම Understanding  media කෘතියේ  නව මාධ්‍ය පිළිබඳව පහදයි. සුනන්ද මහේන්ද්‍රයන් දක්වන්නේ, නව මාදය සඳහා වීමට අකමැති වුවහොත් ඉන් බොහෝ දේ අහිමි වන  බවයි.  

පී.ඒ. නයෝමි ශෂිකලා

කොළඹ  විශ්වවිදයාලය- ශ්‍රීපාලි මණ්ඩපය

සන්නිවේදනය යනු

 

සන්නිවේදනය....

                     

 සන්නිවේදනය කියන දේ අපි හැමෝම භාවිතා කරනවා. අද මම කතා කරන්නෙ මේ සන්නිවේදනය කියන්නෙ මොකක්ද කියල.

                         සන්නිවේදනයේ ආරම්භය කවදා කොතනකින් සිදු වුණිදැයි අපට කිව නොහැක. ඒ තරම්ම ඈතට සන්නිවේදනයේ ආරම්භය සිදු වේ. සන්නිවේදනය යනු දෙදෙනෙකු හෝ කීපදෙනෙකු අතර සිදු වන අදහස් හෝ ආකල්ප, තොරතුරැ හුවමාරැ කිරීමයි. සරලව ම දක්වන්නේ නම් තොරතුරැ හුවමාරැ වන්නා වූ ක්‍රියාවලිය සන්නිවේදනය වශයෙන් හදුන්වයි. මේ නිසා වෙන්වී සිටින මිනිසුන් පොදු දැනුමැත්තන් බවට පත් වේ. පෙර සමාජයේ පැවති සරල අවශ්‍යතාවයන්වෙනුවට සංකීර්ණ අවශ්‍යතා මානවයා තුළ ඇති වන්නට විය. මේ නිසා සන්නිවේදනයේ ගමන් මග ක්‍රමක්‍රමයෙන් සිදු වන්නට විය. මුල් කාලයේ දී ගින්දර, දුම, හූව යොදා ගනිමින් අවාචිකව සන්නිවේදනය කළ මානවයා වාචිකව සන්නිවේදනය සිදු කරන්නට විය. ඒ සදහා ඔවුන්ට භාෂාවක් අවශ්‍ය විය. මේ නිසා අවට පරිසරයෙන් ඇසෙන ශබ්ද උපයෝගී කරගන,      බව්: බව් න්‍යාය

                                                                                                                යේ- හේ- හෝ න්‍යාය

                                   ඩිංග්- ඩොංග් න්‍යාය

                           පුහ්ං- පුහ්ං නයාය ලෙස සන්නිවේදන න්‍යායන් බිහි වන්නට විය. ලේඛණ යුගය පසුව බිහි වන අතර ජොහැන්නස් ගුටෙන්බර්ග් මුදූණ යන්ත්‍රය සොයා ගැනීම සන්නිවේදන  ඉතිහාසයේ නව්‍ය පෙරළියක් බවට පත් වන්නට විය. මෙලෙස ප්‍රථමටයන් මුද්‍රණය වූයේ ක්‍රි.ව 1455 දී පමණ බයිබලයයි. තාක්ෂණික අවධියේ දී රෑපවාහිනිය, ගුවන්විදුලිය, පුවත්පත යන ජන මාධ්‍යයන් ඇති වන්නට විය. එහෙත් සන්නිවේදනය යනු එක තැනක පවතින්නක් නොවේ. ප්‍රායෝගික වශයෙන් අද අපට නව මාධ්‍යයක් වන මාධ්‍යක් හෙට නව නොවීය හැකිය.

                                                 සන්නිවේදනය          මානව සන්නිවේදනය 

                                                                                 සත්ත්ව සන්නිවේදනය වශයෙන් බෙදීමකට ලක් වේ.

සන්නිවේදනයේ ස්වරෑපයන් කිහිපයක් ද පවතී.

වාචික සන්නිවේදනය

අවාචික සන්නිවේදනය

දෘශ්‍ය සන්නිවේදනය

ශ්‍රව්‍ය සන්නිවේදනය

ලිඛිත සන්නිවේදනය

විධිමත් සන්නිවේදනය

අවිධිමත් සන්නිවේදනය

සන්නිවේදනයේ තල ද පවතී.

අන්තර්වර්තී සන්නිවේදනය

අන්තර්පුද්ගල සන්නිවේදනය (පුද්ගලාන්තර සන්නිවේදනය)

සමූහ සන්නිවේදනය

ජන සන්නිවේදනය ( ජන සන්නිවේදනය විශ්ව සන්නිවේදනය වශයෙන් හදුන්වයි. ආචාර්ය ටියුඩර් වීරසිංහයන් මේ ජන සන්නිවේදනය සංහතික සන්නිවේදනය ලෙස හැදින්වීම නිවැරදි යැයි ද දක්වා ඇත.)

සන්නිවේදනය පිළිබද විමසීමේ දී සන්නිවේදනය සදහා ම වෙන් වූ කාර්යයන් පවතී.

විනෝදාස්වාදය

තොරතුරැ හුවමාරැව

අධ්‍යාපනය ලබා දීම

පෙළඹවීම

සංස්කෘතික සමප්‍රේෂණය

සමාජ ඒකාබද්ධතාවය යනාදියයි.

   

                            සන්නිවේදකයාගෙන් ග්‍රාහකයා දක්වා ගමන් කරනා සන්නිවේදනය ඒකමාර්ගිය අයුරින් සිදු වුව ද ද්විමාර්ගික අයුරින් සිදු වුව ද සුවිශේෂී වේ.

                              

P. A. නයෝමි ශෂිකලා

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය - ශ්‍රීපාලි මණ්ඩපය

ඔබගේ අදහස් යෝචනා සටහන් කරන්න.......

ප්‍රවෘත්ති හැඳින්වීම..

                   ප්‍රවෘත්තියක් යනු, අප අවට සමාජයේ පවත්නා අලුත් වැදගත් සිදුවීමකි. සිද්ධි සෑම තැන්හි ව පවතී. ගෙවන සෑම තත්පරයක් තුළ ම සිද්ධීන් සිදු වේ. එහෙත් සමාජයේ පවත්නා සෑම දෙයක්ම ප්‍රවෘත්තියක් නොවේ. ඒවා සිදුවීම්ය. සිදුවීම් අතරින් සියල්ලන්ට ම පොදු වූ කාලීන මෙන්ම සියල්ලම තුළ උනන්දුවක් ඇති කරන සිදුවීම් ප්‍රවෘත්ති බවට පත් වේ.                                                                                                                ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන්  North, East, West, South එහි එහි අණ සතර දිශාවෙන් ගලාගෙන එන තොරතුරු ප්‍රවෘත්ති ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත. ප්‍රවෘත්ති වූ කලී සාමාන්‍යයෙන් සිදු නොවන අසාමාන්‍ය දෙයක් බව චාල්ස් ඒ. ඩානාගේ නිර්වචනයෙන් පෙනේ.                                                                        "බල්ලකු මිනිසෙකු සපා කෑ විට එය ප්‍රවෘත්තියකි එහෙත් මිනිසකු බල්ලකු සපා කෑම ප්‍රවෘත්තියක් නොවේ."                                                                                                                                                 "ජනතාවට බලපාන්නාවූ ඔවුන් තුළ උනන්දුවක් ඇති කරන්නාවූ කරන්නා වූ මෑත කාලීන හා වැදගත් සිදුවීමකට අදාල අලුත් තොරතුරක් ප්‍රවෘත්තියක්  වන බව " Here is the news අත්පොතේ පෝල් ඩී. මැසිනියර් දක්වයි. 

        "අලුතෙන්ම ලැබුණු නව්‍ය හෝ ඉතා වැදගත් තොරතුරු ප්‍රවෘත්ති" ලෙස ඔක්ස්ෆර්ඩ් ශබ්දකෝෂයේ දක්වා ඇත. 

    "සුභ ආරංචියක් ප්‍රවෘත්තියක් නොවේ. " යනාදී වශයෙන් ද ප්‍රවෘත්ති සම්බන්ධයෙන් නිර්වචන පවතී.                                                                                      ෆෙඩා මොරිස් දක්වන්නෙ ප්‍රවෘත්ති යනු, "අපගේ ජීවිතයේ කෙරෙහි බලපාන සමීප වැදගත් දේ බවයි."                                                                                                                         එමෙන්ම ප්‍රවෘත්තියක් යනු, ජනතාවට බලපාන්නාවූ ඔවුන් තුළ උනන්දුවක් ඇති කරන්නාවූත්්්මෑත කාලීන හා වැදගත් සිදුවීමකට අදාල අලුත් තොරතුරක් වශයෙන් ආසියා ශාන්තිකර  ගුවන්  විදුලි සංවර්ධන ආයතනය දක්වයි.                                          එසේම  ඉහත සඳහන් ආකාරයට ප්‍රවෘත්තියක් තුළ ප්‍රවෘත්ති අංගයන් කිහිපයක් පැවතිය යුතුය.                                                   කාලීන බව                                                             බලපෑම                                                                      අදාළ බව                                                                සමීප බව                                                                අසාමාන්‍ය බව                                                    තරගකාරීත්වය                                                    නිරවුල් බව                                                            විරෝධය                                                              කාලගුණය යනාදියයි.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          P.A. නයෝමි ශෂිකලා                                   කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය                                    ශ්‍රීපාලි  මණ්ඩපය.